مـقالات ســایت

اهداف آموزش

🕔1394/09/28 0 Comments

ايرانيان باستان همانند ديگر مردم مشرق زمين به حفظ و استحکام جامعه و نظام اجتماعي خويش مي انديشيدند . اگر چيني ها با تربيت گروه ممتاز جامعه براي نگهباني از انديشه و سنت هاي كهن خود تلاش مي کردند ، اگر هندوان با تربيت برهمن ها براي ترويج معتقدات مذهبي و حفظ نظام قبيله اي خويش مي کوشيدند ، ايرانيان هم حفظ اقتدار و توسعه کشور خود را وجهه همت خويش قرار مي دادند و بنابراين نخستين و بهترين هدف هاي آموزشي آنان در تربيت خدمت گزاراني لايق و شايسته براي کشور خلاصه مي شد .

به طور کلي هدف هاي آموزشي ايران باستان را به پنج بخش تقسيم کرده اند :

هدف ديني و اخلاقي که در دوران چهارصد ساله ساسانيان بر اساس تعاليم زرتشب ( گفتارنيک ، کردارنيک ، پندار نيک ) بود .

هدف نيرومندي و بهداشت که جوان مردي ، راستي ، پاکدلي و پاک تني ، نيرومندي ، چابکي و چالاکي را تعليم مي داد . در ديانت زرتشي پاکيزگي تن از وظايف ديني است و ناپاکي تن و بيماري و ضعف جسماني منسوب به اهريمن است . از آنجاکه خاستگاه اين دين دست کم در 3000 سال پيش بوده است مي توان پنداشت که اين امور در ادوار تاريخي ايرانيان باستان عموميت داشته اند .

 

هدف نظامي که به منظور نگهداري مرز و بوم ، حفظ آرامش غلبه بر دشمنان اساس آن بر تعليمات نظامي بود .

هدف اقتصادي که تعليم حرفه ، صنايع ، کشاورزي ، دامداري ، بازرگاني ، و ... را در برمي گرفت .

هدف سياسي که عبارت از تعليم کشور داراي چه از نظر تأمين امنيت داخلي و چه از نظر روابط با ديگر کشورها بود .

با اين همه بايد دانست که در ايران باستان سازماني عمومي براي تعليم و تربيت که نام مدرسه بر آن توان نهاد وجود نداشته است و همچون ديگر کشورهاي مشرق زمين کار تعليم و تربيت را بيشتر خانواده ها به عهده داشتند و فرزندان اعيان و اشراف در ميدان هاي اختصاصي پادشاه يا حکام با برنامه هاي منظمي که به وسيله مردان طبقات بالاي اجتماع اجرا م ي گرديد تعليمات بدني و نظامي مي ديدند . معابد ، آتشکده يا آتشگاه از مکان هايي بود که ايرانيان از آن براي پرورش اطفال استفاده مي کردند .

ورزش در آموزش هاي ايرانيان

جوانان تمرينات روزانه خود را پيش از طلوع آفتاب با دويدن و پرتاب سنگ نيزه آغاز مي کردند و از جمله تمرينات معمولشان ساختن با جيزه غذايي اندک ، تحمل گرماي طاقت فرسا ، پياده روي هاي طولاني ، عبور از رودخانه بدون خيس شدن سلاح ، خواب در فضاي باز و هواي آزاد و تحمل تشنگي و سختي هاي ديگر بود . سواري و شکار دو فعاليت معمول و رايج بود . جستن روي اسب و فرو پريدن از آن در حال دويدن ، به طور کلي سرعت ، چالاکي و مهارت از ويژگي هاي سوارکاران سواره نظام ايران بود . نهاد ورزشکاران حرفه اي به حساب مي آمدند .

مسلم است که ايرانيان براي آن که بتوانند از ورا رود ( کرانه هاي سيحون و جيحون ) را تا يونان بگشايند و اقوام گوناگون را در قلمرو خود قرار دهند ، قواي جسماني قابل تأملي داشتند . آنان که شاهکارهايي چون تخت جمشيد را برآوردند درايت هنري و بازوان قوي خود را در آفرينش اين بارگاه به کار بستند ، بنابراين چنين قوم يا اقوامي نمي توانستند فارغ از مهارت هاي فکري و رزمي باشند . در کتاب هاي تاريخي مورخان يوناني چون گزنفون ، هرودوت ، کتزياس و منابع روايي ايرانيان شواهدي از چگونگي آموزش هاي جسماني بيان شده است . آموزش هايي که در ميدان هاي باز ، اما در بدنه شهر ها و در هر گروه سني خاص انجام مي گرفت . ايرانيان عهد باستان دلبستگي زيادي به اسب داشتند و او را همانند عضو خانواده خود مي پنداشتند و به هنگام نيايش براي آن نيز مانند ساير اعضاء خانواده خود دعا مي کردند . اهميت اسب در زندگي مردم ايران باستان چنان بوده است که نام بسياري از نامداران ايران با اسب ترکيب يافته است ، مانند لهراسب ( اسب تندرو ) تهماسب ( دارنده اسب زورمند ) ، ارجاسب ( دارنده اسب با ارج ) ، پورشسب ( پسر اسب ، که نام پدر زرتشت بوده ) و ...

اختراع دهنه ، نعل وزين و رکاب به ايرانيان نسبت داده شده است . ارابه راني در ايران باستان قسمت مهمي از برنامه جشن مهرگان ( که به افتخار مهر فرشته روشنايي برگزار مي شده ) بوده است . يونانيان اين مسابقه را از ايران و روميان از يونان اقتباس کرده اند .

يکي ديگر از برنامه هاي تربيت بدني ايران باستان چوگان بازي است که ايرانيان را مبدع آن دانسته اند . کودکان پياده و جوانان سوار بر اسب به بازي چوگان مي پرداختند . و بدان عشق مي ورزيدند سن آغاز بازي چوگان را حکيم طوس هفده سالگي بيان کرده است . تيراندازي ، شکار و شنا نيز از مهارت هايي است که در برنامه هاي تعليمات جوانان ايران باستان گنجانده شده و از ارزش و اهيمت فوق العاده برخوردار بوده است . مقام پهلواني يک جوان علاوه بر تسلط کامل وي در رشته هاي مختلف ورزشي از قبيل اسب سواري ، تيراندازي ، شکار و شنا ، برخورداري از مهارت هاي فنون ورموز کشتي و سجاياي اخلاقي ، جوان مردي ، شجاعت ، بزرگواري و عدالت نيز ضروري بود . پهلوانان ويلان در هنگام صلح پهلوان کشور بودند و هنگام جنگ سرداران سپاه . اهميت عنوان پهلواني در ايران باستان تا بدان جاست که گاه نتيجه جنگ دو طرف به فتح و پيروزي يا شکست يکي از پهلوانان دو طرف که سرداران سپاه بودند . بستگي داشته است . ايرانيان باستان براي دستيابي به جامعه سالم و تندرست و ورزيده ،رنج بسيار کشيده و برنامه ريزي هاي مفصل داشته اند .

دکترجوادکريمي

با دوستان خود این مطلب را به اشتراک بگذارید

نظرات ارسالی

نظر خود را با دیگران به اشتراک بگذارید

 Color SchemeMost of the Elements in Website Secondary MenuSecondary Menu Background Color Links ColorColor of Hyperlinks